Hiểu đúng cơ thể
Giảm cân hay giảm mỡ: vì sao cân nặng không nói hết?
Cân nặng gộp mỡ, cơ, xương và các thành phần khác, nên một con số trên bàn cân không cho biết mỡ nằm ở đâu hay đã giảm bao nhiêu. Giảm cân và giảm mỡ không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Vì vậy các hướng dẫn y tế khuyên đo thêm vòng eo, bên cạnh cân nặng và chiều cao.
Giảm cân và giảm mỡ khác nhau ở đâu?
Giảm cân là con số trên bàn cân đi xuống. Giảm mỡ là phần mỡ trong cơ thể đi xuống. Con số đầu gộp cả mỡ, cơ và xương, nên cân nặng có thể đổi mà lượng mỡ đổi không tương ứng.
BMI cho biết gì và chưa cho biết gì?
- BMI là một cách đo nhanh để so cân nặng với chiều cao. CDC Hoa Kỳ gọi đây là công cụ sàng lọc.
- BMI không đo trực tiếp lượng mỡ. Theo CDC, BMI không phân biệt mỡ, cơ và xương, và không cho biết mỡ thuộc loại nào hay nằm ở đâu.
- CDC khuyên xem BMI cùng các yếu tố khác, như huyết áp, mỡ máu và khám lâm sàng.
Nguồn: CDC Hoa Kỳ, trang về BMI
Vòng eo bổ sung điều gì?
Vì BMI chưa cho biết mỡ nằm ở đâu, hướng dẫn NICE khuyên người lớn có BMI dưới 35 đo thêm tỉ lệ vòng eo trên chiều cao. Lời khuyên chung là giữ vòng eo dưới một nửa chiều cao. Bạn có thể tự đo vòng eo và so với chiều cao; kết quả chỉ để tham khảo, không phải chẩn đoán.
Nguồn: NICE NG246
Cách nhìn đủ hơn một con số
- Cân nặng: giữ làm một trong nhiều chỉ số.
- Tỉ lệ vòng eo trên chiều cao.
- Số đo vùng cần quan tâm.
- Cảm nhận hằng ngày: leo cầu thang, mặc đồ, giấc ngủ.
- Khi cần, hỏi cơ sở y tế về đo thành phần cơ thể. CDC cho biết quét DEXA chính xác hơn BMI nhưng tốn kém hơn.
Không phải ai cũng nên giảm
Nếu tỉ lệ vòng eo trên chiều cao thấp hơn 0,4, hoặc đang sụt cân ngoài ý muốn, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi nghĩ đến việc giảm cân.
Những việc có thể làm ngay trong tuần
- Đứng dậy, đi lại vài phút sau mỗi giờ ngồi.
- Vận động ở mức vừa, như đi bộ nhanh, và tăng dần.
- Đi ngủ đều giờ.
Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới, vận động thể lực; AASM và SRS, giấc ngủ
Cách LY ĐĂNG nhìn vấn đề này
LY ĐĂNG theo dõi nhiều chỉ số thay vì một con số: số đo thật được ghi lại, cùng cảm nhận hằng ngày của khách hàng. Chị Ly Đăng viết: ‘điều đáng quý không chỉ là một vóc dáng thay đổi, mà còn là sự thay đổi trong cách mình đối xử với chính bản thân.’
Hỏi đáp
Cân nặng giảm mà bụng không nhỏ đi, có bình thường không?
Có thể xảy ra, vì cân nặng gộp mỡ, cơ, xương và các thành phần khác. Nên theo dõi vòng eo theo thời gian.
Đo thành phần cơ thể ở đâu cho chính xác?
Nên hỏi tại cơ sở y tế. CDC cho biết quét DEXA chính xác hơn BMI nhưng tốn kém hơn.
Vòng eo bao nhiêu thì nên chú ý?
Lời khuyên chung là giữ vòng eo dưới một nửa chiều cao. Theo NICE, tỷ lệ vòng eo/chiều cao từ 0,5 đến dưới 0,6 cho thấy nguy cơ tăng; từ 0,6 trở lên, nguy cơ tăng cao hơn.
Giải mã vóc dáng. Vài câu hỏi ngắn về chiều cao, cân nặng và mong muốn, xem kết quả ngay.
Bắt đầu giải mã vóc dáng